Compleet Woordenboek Arbeidsrecht

100+ termen rond ontslag en opzegtermijn eenvoudig uitgelegd

A B C D E F G H I L M N O P R S T U V W Z

A

Aangetekende Brief

Wettelijk vereiste manier om ontslag te geven of te nemen. Moet verstuurd worden via bpost met ontvangstbevestiging. De datum van ontvangst (niet verzending!) is de officiële startdatum van de opzegtermijn.

Aan ciënniteit

De diensttijd bij een werkgever, gemeten vanaf uw eerste werkdag tot de datum van ontslag. Anciënniteit is cruciaal voor de berekening van uw opzegtermijn.

Voorbeeld: Gestart op 1 maart 2018, ontslag op 1 maart 2024 = 6 jaar anciënniteit.

Arbeider

Werknemer met voornamelijk fysieke arbeid. Onderscheid met bediende is sinds 2014 niet meer relevant door eenheidsstatuut, maar geldt nog voor contracten gestart vóór 2014.

Arbeidsovereenkomst

Juridisch contract tussen werkgever en werknemer waarin afspraken over functie, loon, opzegtermijn en arbeidsvoorwaarden vastgelegd zijn. Kan voor bepaalde of onbepaalde duur zijn.

B

Bediende

Werknemer met voornamelijk intellectueel werk (kantoorwerk, management, administratie). Onderscheid met arbeider was belangrijk vóór 2014, nu niet meer relevant door eenheidsstatuut.

Historisch: Bedienden hadden veel langere opzegtermijnen dan arbeiders.

Bedrijfsvoorheffing

Voorafbetaling van belastingen die werkgever inhoudt op uw brutoloon. Bij opzegvergoeding wordt ook bedrijfsvoorheffing ingehouden (vaak aan hoger tarief).

Bedrijfswagen

Auto van de zaak. Bij ontslag moet deze meestal direct ingeleverd worden, tenzij anders overeengekomen. Waardering telt mee voor opzegvergoeding berekening als het deel uitmaakt van uw verloning.

Brugpensioen

Vervroegd pensioen voor oudere werknemers (vaak 60+ jaar). Sinds 2012 sterk beperkt, nu alleen nog in specifieke zwaar beroepen of herstructureringen. Werkloosheid met bedrijfstoeslag is de nieuwe term.

C

CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst)

Afspraken op sectorniveau tussen werkgevers en vakbonden over arbeidsvoorwaarden. CAO's kunnen gunstiger regels bevatten dan de wet, maar nooit ongunstiger.

Voorbeeld: PC 200 (bedienden algemeen), PC 124 (bouw), PC 227 (audiovisueel).

C4 Formulier

Officieel document dat werkgever moet afleveren bij uitdiensttreding. Nodig voor werkloosheidsuitkering. Bevat info over arbeidsperiode, loon en reden ontslag.

Concurrentiebeding

Clausule in contract die verbiedt om na ontslag bij concurrent te gaan werken. Alleen geldig met financiële compensatie en redelijke geografische/tijdelijke beperking. Vaak onderhandelingsmateriaal bij ontslag.

Contract Onbepaalde Duur

Vast contract zonder einddatum. Standaard type arbeidscontract in België. Kan alleen beëindigd worden door ontslag (met opzegtermijn) of wederzijds akkoord.

Contract Bepaalde Duur

Tijdelijk contract met vaste einddatum. Loopt automatisch af zonder opzegtermijn. Vroegtijdig beëindigen kan alleen met wederzijds akkoord of bij dringende reden. Maximum 4 opeenvolgende contracten.

D

Dringende Reden

Zeer ernstige fout waardoor onmiddellijk ontslag mogelijk is zonder opzegtermijn. Voorbeelden: diefstal, geweld, zware nalatigheid, vertrouwensbreuk.

⚠️ Let op: Moet onmiddellijk en schriftelijk gebeuren, anders niet geldig!

Dimona

Online systeem waarin werkgevers start en einde van tewerkstelling moeten melden aan RSZ. Gebeurt automatisch door werkgever binnen 24u na in-/uitdiensttreding.

Deeltijds Werk

Werken minder dan voltijds (< 38u/week). Opzegtermijn wordt proportioneel berekend op basis van werkregime. Bij 19u/week halftijds = helft van voltijdse opzegtermijn.

E

Eenheidsstatuut

Wet ingevoerd op 1 januari 2014 die het onderscheid tussen arbeiders en bedienden opheft. Iedereen heeft nu dezelfde rechten qua opzegtermijn.

✓ Zelfde regels voor iedereen, ongeacht functie

Eindejaarspremie

13e maand die meestal in december wordt uitbetaald. Maakt deel uit van loon, telt mee voor berekening opzegvergoeding (pro rata: 1/12e per maand).

Economische Werkloosheid

Tijdelijke werkonderbreking wegens economische redenen (bv. geen orders). Werknemers krijgen uitkering van RVA. Deze periodes tellen NIET mee voor berekening anciënniteit.

F

Faillissement

Bij faillissement werkgever: contract eindigt onmiddellijk. Fonds voor Sluiting Ondernemingen betaalt achterstallig loon, opzegvergoeding en vakantiegeld (geplafonneerd).

Flexi-Job

Bijverdienste mogelijk in horeca, handel en voeding voor wie voltijds werkt. Speciaal regime met lagere sociale lasten. Geen opzegtermijn bij beëindiging, wel 7 dagen opzeg.

G

Gewaarborgd Loon

Eerste 30 dagen ziekte waarbij werkgever volledig loon blijft betalen (sinds eenheidsstatuut). Daarna neemt ziekenfonds over met lagere uitkering.

Gegronde Reden (Ontslag Nemen)

Ernstige reden die werknemer recht geeft om zelf ontslag te nemen én werkloosheid te krijgen. Voorbeelden: niet betaald worden, onveilige werkomgeving, intimidatie, discriminatie. Moet bewezen kunnen worden!

H

Herstructurering

Organisatieverandering waarbij jobs verdwijnen. Bij collectief ontslag (≥10 personen binnen 60 dagen) gelden strengere procedures en mogelijk extra compensatie.

Hoogtijdagen

Feestdagen waarbij niet gewerkt wordt maar loon wel doorbetaald. Bij ontslag: niet-genomen hoogtijdagen worden uitbetaald (pro rata).

I

Indexering

Automatische aanpassing loon aan stijging levenskosten. Gebeurt volgens index en sectorale afspraken. Geïndexeerd loon telt mee voor opzegvergoeding berekening.

Interim Werk

Tijdelijk werk via uitzendkantoor. Bij beëindiging gelden specifieke regels: vaak kortere opzegtermijnen of geen opzeg bij einde opdracht. Check uw interimcontract!

L

Loonbeslag

Schuldeisers kunnen deel van loon laten inhouden voor openstaande schulden. Beschermd deel van loon mag niet aangetast worden. Bij opzegvergoeding kunnen ook beslagen gelegd worden.

Loopbaanonderbreking

Tijdelijk minder of niet werken met gedeeltelijke compensatie. Vormen: tijdskrediet, ouderschapsverlof, zorgverlof. Periodes tijdens loopbaanonderbreking tellen WEL mee voor anciënniteit.

M

Maaltijdcheques

Extralegaal voordeel bovenop loon. Bij opzegvergoeding berekening: telt NIET mee (tenzij omgezet naar cash loon). Bij effectieve opzegtermijn: blijft u maaltijdcheques ontvangen.

Moederschapsverlof

15 weken zwangerschapsverlof met uitkering. Tijdens verlof EN 6 weken na terugkeer: ontslagbescherming (werkgever mag geen ontslag geven). Periode telt mee voor anciënniteit.

N

Nachtwerk

Werk tussen 20u en 6u. Premie verplicht (minstens 25% opslag). Bij opzegvergoeding: gemiddelde loon inclusief nachtpremies telt mee.

Niet-Concurrentiebeding

Zie Concurrentiebeding. Verbiedt werken bij concurrent. Vaak onderhandelbaar bij ontslag - vraag om afschaffing!

O

Opzegtermijn

Periode tussen aankondiging van ontslag en effectief einde arbeidscontract. Tijdens deze periode blijft u werken (of vrijgesteld) en krijgt u loon.

Duur hangt af van: Anciënniteit, wie ontslag neemt, contract type (pre/post 2014).

Opzegvergoeding

Geldbedrag dat werkgever kan betalen in plaats van effectieve opzegtermijn. Bedrag = brutoloon van de opzegtermijn periode.

Formule: (Maandloon / 4,33) × Opzegtermijn in weken

Outplacement

Professionele loopbaanbegeleiding bij ontslag. Verplicht bij opzegtermijn ≥30 weken. Omvat: CV-coaching, sollicitatietraining, netwerken, psychologische ondersteuning.

Voordeel: Gratis (werkgever betaalt) + opzegtermijn kan gehalveerd worden

Ontslagbescherming

Wettelijke bescherming tegen ontslag in bepaalde situaties: zwangerschap, ziekte (tijdens gewaarborgd loon), vakbondsafgevaardigde, schorsing wegens economische werkloosheid.

Ondernemingsraad

Vertegenwoordiging werknemers in bedrijven ≥100 werknemers. Bij collectief ontslag moet OR geraadpleegd worden. OR-leden hebben ontslagbescherming.

P

Paritair Comité (PC)

Sectorgericht orgaan dat CAO's onderhandelt. Elk bedrijf valt onder een PC (bv. PC 200 voor bedienden, PC 124 voor bouw). PC bepaalt sectorale regels bovenop algemene wet.

Proeftijd

Eerste periode van arbeidscontract (max 12 maanden) waarin beide partijen met 7 dagen opzeg kunnen stoppen. Telt wel mee voor anciënniteit!

Premies

Extra vergoedingen bovenop basissalaris: ploegenpremie, productiviteitspremie, resultaatspremie. Vaste premies tellen mee voor opzegvergoeding, variabele meestal niet.

R

RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening)

Overheidsinstantie die werkloosheidsuitkeringen beheert. U moet zich inschrijven bij RVA om werkloosheid te krijgen na ontslag. C4 formulier is vereist.

RSZ (Rijksdienst voor Sociale Zekerheid)

Instantie die sociale bijdragen int. Werkgever betaalt ~25% RSZ op brutoloon, werknemer ~13%. Bij opzegvergoeding: RSZ wordt ook ingehouden.

Reorganisatie

Zie Herstructurering. Bedrijfswijziging waarbij functies verdwijnen. Bij grote reorganisatie: strengere procedures en mogelijk sociaal plan met extra compensatie.

S

Sollicitatieverlof

Wettelijk recht op betaald verlof tijdens opzegtermijn om te solliciteren. Aantal uren bepaald door CAO of wet (meestal 1 dag/week bij lange opzegtermijn).

Studentenarbeid

Werk door studenten onder 25 jaar met verminderde RSZ (2,71% ipv 13%). Maximum 600 uur/jaar. Bij ontslag: vaak 3-7 dagen opzeg, geen lange opzegtermijnen.

Syndicale Premie

Terugbetaling vakbondsbijdrage door werkgever (in sectoren met cao hierover). Meestal €125/jaar. Bij ontslag: pro rata uitbetaling.

T

Tijdskrediet

Recht om loopbaan te onderbreken of te verminderen met gedeeltelijke compensatie. Kan voltijds, halftijds of 1/5de zijn. Periode telt mee voor anciënniteit!

Terugbetalingsclausule

Verplichting om opleidingskosten terug te betalen bij vroegtijdig vertrek. Geldigheid hangt af van lengte opleiding, kosten en anciënniteit na opleiding. Vaak onderhandelbaar bij ontslag.

U

Uitzendarbeid

Zie Interim Werk. Werk via uitzendbureau. Opzegtermijn afhankelijk van type contract en duur tewerkstelling. Vaak flexibeler dan vast contract.

Uitgestelde Bonus

Bonus die pas later uitgekeerd wordt (bv. jaarbonus uitbetaald in maart). Bij ontslag: recht op pro rata deel van periode gewerkt. Vaak onderhandelingsmateriaal!

V

Vakantiegeld

Aanvullend loon voor vakantie (dubbel + enkel vakantiegeld). Bij ontslag worden niet-opgenomen vakantiedagen uitbetaald. Telt mee voor opzegvergoeding berekening.

Vakbond

Organisatie die werknemersbelangen verdedigt. Kan helpen bij ontslag: juridisch advies, onderhandeling, procedures. Vakbondsafgevaardigden hebben ontslagbescherming.

Vrijstelling van Prestaties

Werkgever kan u thuishouden tijdens opzegtermijn met behoud van volledig loon. Opzegtermijn loopt gewoon door.

Vaak gebruikt bij: toegang tot gevoelige info, spanningen in team, of bij wederzijds akkoord.

Voltijds Werk

Standaard 38 uur per week in België (kan variëren per sector). Opzegtermijn berekeningen gebaseerd op voltijds regime.

W

Wederzijds Akkoord

Beëindiging arbeidscontract in onderling overleg. Geen wettelijke opzegtermijn verplicht - partijen bepalen zelf de voorwaarden. Vaak met compensatie en gunstige afspraken.

Werkgetuigschrift

Document dat werkgever moet afleveren met info over uw functie en werkperiode. Moet correct en waarheidsgetrouw zijn, positief of neutraal geformuleerd.

⚠️ Vals of negatief getuigschrift is strafbaar!

Werkloosheidsuitkering

Tijdelijke financiële steun van RVA na ontslag. Voorwaarden: voldoende gewerkt, actief op zoek naar werk, niet zelf ontslag genomen zonder gegronde reden. Bedrag ~65% laatste brutoloon (geplafonneerd).

Werkreglement

Interne regels van bedrijf (werkuren, gedragscode, procedures). Moet ter beschikking zijn van werknemers. Overtredingen kunnen leiden tot sancties of ontslag.

Z

Ziekte tijdens Opzegtermijn

Bij ziekte tijdens opzegtermijn: termijn wordt opgeschort (tijdelijk stilgelegd). Opzeg hervat na genezing. Maximaal 6 maanden opschorting mogelijk.

Zwangerschapsverlof

Zie Moederschapsverlof. 15 weken verlof met uitkering. Sterke ontslagbescherming tijdens zwangerschap en tot 6 weken na terugkeer.

Zelfstandige in Bijberoep

Combinatie loondienst + zelfstandige activiteit. Toegestaan mits geen concurrentie met werkgever. Bij ontslag: zelfstandige activiteit kan volop worden verder gezet.

Bereken uw opzegtermijn

Nu u de termen kent, bereken uw exacte opzegtermijn

Naar de calculator →